ĐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO GIÁO DỤC

VÌ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

SỨ MỆNH CAO CẢ VÀ TRÁCH NHIỆM

LỚN LAO CỦA GIÁO DỤC VIỆT NAM

Giáo dục từ lâu đã được xem là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Theo GS. Trần Nam Bình: ở phạm vi vĩ mô, giáo dục làm tăng kỹ năng lao động, tăng năng suất và dẫn đến thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Do vậy, giáo dục được xem như là một hoạt động đầu tư làm tăng vốn nhân lực, có ích cho tăng trưởng kinh tế trong dài hạn. Bên cạnh đó, khi người dân được hưởng một môi trường giáo dục tốt, một nền tảng kiến thức và kỹ năng tốt, họ sẽ có khả năng tiếp thu thông tin cũng như phát huy khả năng chuyên môn, tìm định hướng phát triển của bản thân một cách phù hợp nhất, từ đó mang lại ý nghĩa cuộc sống và nâng cao chất lượng đời sống dân sinh cho chính người dân.

Giáo dục quan trọng là vậy, nhưng một sự thật đáng lưu tâm là thực tế hiện nay, nền giáo dục Việt Nam còn nhiều điểm bất cập và chúng ta thực sự chưa phát huy tốt tiềm năng từ lĩnh vực này. Điều này dấy lên một trăn trở lớn trong lòng các thế hệ thanh niên Việt Nam: Vì sao các quốc gia có điều kiện tự nhiên khó khăn hơn chúng ta rất nhiều như Nhật Bản hay Singapore lại có những định hướng phát triển giáo dục vô cùng xuất sắc, trong khi chúng ta vẫn chưa, và chúng ta có thể làm gì để góp phần đổi mới và phát triển giáo dục nước nhà, đưa tên tuổi của một nền giáo dục Việt Nam đầy rực rỡ ra trường quốc tế sánh với các quốc gia kia?

NHỮNG TRĂN TRỞ TRONG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN NỀN GIÁO DỤC NƯỚC NHÀ

Có thể dễ dàng nhận ra, trong suốt 12 năm học từ tiểu học đến bậc phổ thông, học sinh chủ yếu chỉ được dạy các kiến thức giáo khoa mà chưa được hướng dẫn nhiều về việc định hướng nghề nghiệp phù hợp với bản thân. Hệ luỵ là đến năm cuối cấp, xuất hiện vô số tình trạng học sinh chọn ngành vì gia đình, bạn bè, chọn ngành theo số đông,… Đến bậc Đại học cũng có một lượng lớn sinh viên mất phương hướng trên con đường nghề nghiệp. Điều này gây nên tình trạng lãng phí nguồn lực của xã hội và của chính học sinh, sinh viên chọn sai ngành.

Những năm gần đây, tuy đã có nhiều đổi mới trong công tác giáo dục nhưng mô hình “thầy giảng trò nghe” vẫn là mô hình giáo dục được đa số các trường học áp dụng. Điều này góp phần hạn chế tính tò mò và sáng tạo của người học, đặt nặng vai trò người thầy mà chưa khai thác tốt tiềm năng của người trò. Bên cạnh đó, các mô hình giáo dục ngày nay đa phần vẫn mang nặng tính lý thuyết mà chưa tích hợp nhiều với việc áp dụng kiến thức trong thực tế, gây tình trạng kiến thức trở nên nhàm chán và thiếu hấp dẫn với học sinh, sinh viên.

Việc thiếu những nhận thức đúng đắn về mặt giáo dục giới tính có thể gây ra nhiều hệ luỵ xấu cho toàn xã hội. Nhưng thực tế, các chương trình về giáo dục giới tính ở Việt Nam còn nhiều điểm hạn chế, chưa mang tính phổ biến trong dân chúng và thông thường, mọi người sẽ chỉ được tiếp cận các kiến thức về “giới” một cách chính thống thông qua các buổi hội thảo, chuyên đề và một vài kiến thức “ngắn” từ sách giáo khoa - một lượng kiến thức tương đối ít so với các chuẩn mực về giáo dục giới của Quốc tế. Chưa kể cả người học lẫn người dạy đôi khi cũng chưa thực sự cởi mở với những chủ đề như vậy.

CƠ HỘI NÀO CHO CÁC STARTUP TRONG LĨNH VỰC GIÁO DỤC?

NÂNG CAO CÔNG TÁC

ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP

Nắm bắt được nhu cầu khám phá bản thân, tìm cơ hội nghề nghiệp phù hợp đang ngày càng lớn trong giới học sinh, sinh viên, các chương trình, khóa học hỗ trợ xuất hiện ngày càng nhiều. Điển hình có thể kể đến là dự án YouthMentor - giải Nhất cuộc thi Thử thách sáng tạo xã hội Việt Nam (VSIC) – 2018. Dự án cung cấp mô hình mentoring nhằm hỗ trợ cho sinh viên có kiến thức, kỹ năng và thái độ làm việc trong doanh nghiệp thông qua sự hướng dẫn của các anh chị mentor dày dặn kinh nghiệm làm việc, đồng thời các sinh viên những năm đầu cũng có thể nhận sự hỗ trợ, cố vấn từ sinh viên các năm cuối.

ĐỔI MỚI PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG THỨC

TRONG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY

Sự bùng nổ và phát triển về công nghệ giáo dục sẽ tạo ra những phương thức giáo dục phi truyền thống, giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy, mang lại những trải nghiệm mới, sáng tạo; điển hình là ứng dụng đa nền tảng eJOY với mục tiêu giúp việc học Tiếng Anh trở nên thú vị hơn thông qua việc cung cấp dịch vụ phụ và tra cú từ điển trên các nền tảng video khác hay nền tảng trực tuyến đào tạo và kết nối việc làm Nhật Bản Edcity.

PHÁT TRIỂN CÁC MÔ HÌNH

GIÁO DỤC TÍNH TRONG CỘNG ĐỒNG

Các mô hình giáo dục giới tính đang ngày càng thể hiện tốt vai trò của mình trong một xã hội hiện đại và cởi mở như ngày nay. Với mong muốn khắc phục cũng như hạn chế đến mức tối thiểu tình trạng xâm hại tình dục trẻ em, Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục đã xây dựng Các hoạt động Giáo dục giới tính ERA "Bảo vệ và phát triển trẻ em – Những mầm xanh tạo nên kỷ nguyên mới". Giáo dục giới tính ERA giúp trẻ hiểu về cơ thể mình, biết bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị xâm hại, biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác.

Trần Nam Bình (2006), “Đổi mới giáo dục tại Việt Nam”, Vietsciences,  http://vietsciences.free.fr/vongtaylon/giaoduc/doimoigiaoductaivietnam.htm, truy cập ngày 3/8/2022

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2022), https://moet.gov.vn/thong-ke/Pages/thong-ke.aspx, truy cập ngày 3/8/2022.

Ninh Thị Hạnh (2017), “Phát triển chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông Việt Nam”, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, 

https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/55783773/H.T._Tu__N.T._Hanh_Phat_trien_CT_Tap_chi_KH__DHQG.2017-with-cover-page-v2.pdf?Expires=1662965726&Signature=YhwYK3FBBdyVguLR9yTHv-NnrRmMstTDP-hHMpPT0PoG~KYIS8GKQpo9S0TDTdTMYrEzRBDLjwvYmsOcsLNm8YRMmhBkzoUTSBvYeLLT7Lnc6mysVKzPchaZto8vDenm3aiRacoVdDEPY3BeOnEnvKOooHJdDndbWt52qHHgQTJ4GfEOnJ3U-CyfiVQw8eb0Dtk0Ua9YgDxq3A-GxI8gGDwQ9RckPFpsLfBnAZGk5B3wuWeKTXlL50Kz0d7B2c-3KHj-zVtB4VbIO6cjAhdbdWVerh0WWJnzPM9MreGZ8j7AbJJNFijeY9D3omdtEKYwSI7A0iPflNVtrQhzbyztUQ__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA, truy cập ngày 4/8/2022.

Lê Ba Phong (2020), “Tác động của giáo dục khởi nghiệp và nhân tố bối cảnh đến ý định khởi nghiệp của sinh viên trường đại học Công nghiệp Hà Nội”, Tạp chí Khoa học & Công nghệ – Đại học Công nghiệp Hà Nội, https://dlib.haui.edu.vn/home/bitstream/123456789/2078/1/30.%20Le%20Ba%20Phong.pdf, truy cập ngày 4/8/2022.

ThS. Nguyễn Xuân Phong (2021), “Những thách thức của giáo dục đại học trong bối cảnh CMCN 4.0 nhìn từ góc độ cơ hội việc làm cơ hội việc làm của sinh viên”

https://repository.vnu.edu.vn/flowpaper/simple_document.php?subfolder=10/33/61/&doc=103361303279348102610830699363146638238&bitsid=f7eb7dfa-0783-46cb-96be-6e93adb92e9f&uid=, truy cập ngày 5/8/2022.

PGS.TS. Mạc Văn Tiến (2016), “Thực trạng và định hướng phát triển giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập”, Viện Khoa học Lao động và Xã hội, http://admin.ilssa.org.vn/UserFiles/files/BanTinKhoaHoc/Ban-tin-khoa-hoc-so-49.pdf#page=13, truy cập ngày 5/8/2022.

Phan Thị Bích Lợi, Nguyễn Thị Kiều Oanh (2020), “Một số mô hình giáo dục trực tuyến trên thế giới và đề xuất cho Việt Nam”, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/bai10_so35t11.pdf, truy cập ngày 5/8/2022.