PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH

VÀ HỆ SINH THÁI NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG

NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CẦN NHIỀU

HƠN NỮA SỰ QUAN TÂM

Nông nghiệp đã trở thành “bệ đỡ” của nền kinh tế trước biến động khó lường của kinh tế toàn cầu. Sau 5 năm 2016 - 2020, 15/15 chỉ tiêu chủ yếu của ngành đều đạt và một số chỉ tiêu đã vượt mục tiêu đề ra. Trong khó khăn do COVID-19, nông nghiệp tăng trưởng cao hơn cả công nghiệp, dịch vụ. Nông nghiệp đã hỗ trợ không chỉ cho từng hộ gia đình nông thôn, mà còn cho cả nền kinh tế.  Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành nông nghiệp Việt Nam vẫn còn phát triển thiếu bền vững; năng suất, chất lượng, hiệu quả chưa cao, ảnh hưởng đến môi trường; ứng dụng khoa học công nghệ còn chậm, đầu tư cho nông nghiệp còn thấp, sản xuất nông nghiệp còn phụ thuộc nhiều vào thời tiết, thị trường tiêu thụ nông sản còn thiếu ổn định.  Trong giai đoạn tới, bên cạnh các thuận lợi để phát triển nhanh, bền vững, nông nghiệp nước ta vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức mới. Để thúc đẩy phát triển và cơ cấu lại ngành nông nghiệp, cần có sự quan tâm nhiều hơn nữa của tất cả mọi người, đặc biệt là giới trẻ - những người có trách nhiệm, sáng tạo, tìm kiếm giá trị kinh tế và khát khao gắn bó lâu dài với mảnh đất quê hương.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẤP BÁCH

TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP

Sa mạc hóa, suy thoái đất, thiếu nước, xâm nhập mặn... Các nguyên nhân kể trên có thể do tự nhiên hay hoạt động của con người gây nên. Nguy cơ gia tăng áp lực tới tài nguyên và môi trường sẽ làm giảm sự tăng trưởng và năng suất nông nghiệp trong dài hạn.

Nguồn cung và khả năng tiếp cận lương thực đang chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu, thiên tai, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh xuyên biên giới ngày càng khốc liệt, khó lường, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ.

Việt Nam có vị trí địa lý nằm trong khu vực chịu tác động lớn của thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và nước biển dâng… Mưa đá ở phía Bắc; hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra phổ biến ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long; khô hạn gay gắt ở các tỉnh Tây Nguyên… tác động tiêu cực tới năng suất, sản lượng một số ngành hàng nông sản chủ lực của Việt Nam như lúa gạo, trái cây, cà phê, hồ tiêu, cao su.

Chất lượng nông sản chưa cao, việc liên kết tiêu thụ sản phẩm còn xảy ra tình trạng “đứt gãy”; còn qua nhiều khâu trung gian, thị trường tiêu thụ chưa ổn định… là những yếu tố dễ dẫn đến tình trạng “được mùa, mất giá”. Tình trạng này đang diễn ra như một quy luật tất yếu của thị trường, lặp đi lặp lại từ mùa vụ này sang mùa vụ khác mà vẫn chưa có giải pháp hiệu quả và bền vững.

GIỚI HẠN NÀO CHO CÁC Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP NÔNG NGHIỆP?

NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG

Một trong những hướng phát triển tiềm năng của ngành nông nghiệp hiện nay là tiếp tục phát triển theo hướng nông nghiệp bền vững. Nông nghiệp bền vững được hiểu là sản xuất nông nghiệp đảm bảo sự ổn định và phát triển của các yếu tố về môi trường, xã hội và kinh tế; ổn định và nâng cao năng suất cây trồng, vật nuôi sao cho đáp ứng nhu cầu của hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Dự án Trồng rau khí canh kết hợp nuôi cá và du lịch Babilônia của anh Phạm Minh Tiến với mô hình sản xuất rau sạch trong không khí kết hợp với nuôi cá trong bể chứa không chỉ giúp tăng 45 – 75% năng suất mà còn tiết kiệm được 98% nguồn nước, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và chiếm ít không gian canh tác; cung cấp giải pháp canh tác giúp tiết kiệm nước và giảm khí thải carbon, từ đó giải quyết thách thức mất an ninh lương thực tại các thành phố lớn trên toàn cầu.

NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH

Một hướng phát triển khác là nâng cao nền nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, gắn với phát triển công nghiệp chế biến nông sản, bao gồm ứng dụng công nghệ cao (tự động hóa, cơ giới hóa,…), công nghệ sản xuất, quản lý, nhận diện sản phẩm gắn với hệ thống trí tuệ nhân tạo; bảo đảm sản phẩm đạt chuẩn an toàn về vệ sinh thực phẩm (GAP, GlobalGAP, hữu cơ…) nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và kết nối bền vững với chuỗi giá trị nông sản toàn cầu. Đã có các mô hình ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp như: DEMETER giúp người làm nông nghiệp ở Việt Nam tiếp cận được các quy trình quản lý và thiết bị công nghệ hiện đại của thế giới, từ đó gia tăng giá trị cho nông sản Việt, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu; hay Công ty trách nhiệm Hitachi Việt Nam với sứ mệnh ứng dụng công nghệ 4.0 vào các trang trại công nghệ cao, giúp tăng năng suất, không sử dụng thuốc trừ sâu để phát triển nông nghiệp Việt.  Qua đó, có thể thấy rằng, không có giới hạn nào cho các ý tưởng trong lĩnh vực nông nghiệp.